Bệnh Kawasaki ở trẻ em: Dấu hiệu nhận biết, chẩn đoán và cách theo dõi

Bệnh Kawasaki là gì?

Bệnh Kawasaki ở trẻ em là một bệnh lý sốt cấp tính kèm viêm lan tỏa các mạch máu vừa và nhỏ, chưa xác định rõ nguyên nhân, thường gặp ở trẻ nhũ nhi và trẻ dưới 5 tuổi. Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương động mạch vành mắc phải ở trẻ em.

Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, bệnh Kawasaki có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như viêm cơ tim, giãn hoặc phình động mạch vành, nhồi máu cơ tim và suy tim về lâu dài.

Triệu chứng thường gặp của bệnh Kawasaki

Biểu hiện của bệnh Kawasaki thường diễn tiến nhanh và khá điển hình. Trẻ có thể xuất hiện đồng thời nhiều dấu hiệu sau:

• Sốt cao từ 39–40°C, kéo dài trên 5 ngày, khó hạ

• Mắt đỏ do viêm kết mạc hai bên, không tiết dịch

• Môi đỏ sẫm, khô nứt; lưỡi đỏ nổi gai như “lưỡi dâu tây”

• Viêm họng, khoang miệng sung huyết

• Ban đỏ toàn thân đa dạng hình thái

• Bàn tay, bàn chân đỏ, phù nề; bong tróc da đầu ngón tay, ngón chân (thường xuất hiện muộn nếu không điều trị)

• Sưng hạch bạch huyết vùng cổ, hạch chắc, kích thước thường ≥ 1,5 cm

Nguyên nhân gây bệnh Kawasaki

Đến nay, nguyên nhân chính xác của bệnh Kawasaki vẫn chưa được xác định. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cho rằng bệnh có liên quan đến:

• Phản ứng miễn dịch bất thường sau nhiễm trùng

• Yếu tố cơ địa và di truyền

• Khả năng rối loạn miễn dịch tự phát ở trẻ nhỏ

Bệnh gặp nhiều hơn ở trẻ em gốc châu Á, đặc biệt là trẻ Nhật Bản, nhưng có thể xuất hiện ở mọi quốc gia. Trẻ trai mắc bệnh nhiều hơn trẻ gái, và đa số trường hợp xảy ra ở trẻ dưới 5 tuổi.

Chẩn đoán bệnh Kawasaki như thế nào?

Chẩn đoán bệnh Kawasaki chủ yếu dựa vào tiêu chuẩn lâm sàng, kết hợp với các xét nghiệm và thăm dò tim mạch.

Bác sĩ sẽ nghĩ đến bệnh Kawasaki khi trẻ sốt ≥ 5 ngày kèm theo ít nhất 4 trong 5 dấu hiệu sau:

• Viêm kết mạc hai bên không tiết dịch

• Thay đổi môi, lưỡi hoặc niêm mạc miệng

• Phù, đỏ hoặc bong tróc da ở tay chân

• Ban đỏ toàn thân

• Sưng hạch cổ (ít nhất 1 hạch ≥ 1,5 cm)

Ngoài ra, trẻ có thể được chỉ định:

• Siêu âm tim, điện tâm đồ

• Xét nghiệm máu (CRP, máu lắng, công thức máu, men gan…)

• Các xét nghiệm nhằm loại trừ bệnh lý nhiễm trùng hoặc tự miễn khác

Bệnh Kawasaki có lây không?

Bệnh Kawasaki không phải là bệnh truyền nhiễm và không lây từ trẻ này sang trẻ khác. Việc nhiều ca bệnh xuất hiện cùng thời điểm chỉ mang tính dịch tễ, không phải lây lan trực tiếp.

Tuy nhiên, nếu không điều trị, khoảng 20% trẻ mắc Kawasaki có nguy cơ tổn thương động mạch vành, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe tim mạch.

Theo dõi và điều trị sau khi mắc bệnh Kawasaki ở trẻ em

Trẻ mắc bệnh Kawasaki cần được theo dõi ít nhất từ 6 tháng đến 1 năm, đặc biệt là chức năng tim mạch. Việc điều trị thường bao gồm:

• Truyền globulin miễn dịch (IVIG) sớm, tốt nhất trước ngày thứ 10 của bệnh

• Dùng thuốc theo chỉ định để giảm viêm và phòng ngừa tổn thương mạch vành

• Tái khám định kỳ, siêu âm tim theo hướng dẫn của bác sĩ

Điều trị kịp thời có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ biến chứng tim mạch lâu dài.

Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt cho trẻ sau Kawasaki

Sau điều trị, trẻ cần được duy trì lối sống lành mạnh:

• Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, tốt cho tim mạch

• Khuyến khích vận động phù hợp với thể trạng

• Tránh các yếu tố nguy cơ tim mạch khi trẻ lớn lên

Lời khuyên từ GC&Phenikaa Healthcare Center

Bệnh Kawasaki có thể để lại hậu quả nặng nề nếu phát hiện muộn, nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Khi trẻ sốt cao kéo dài kèm các dấu hiệu bất thường, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám sớm để được đánh giá chuyên sâu, đặc biệt là tim mạch.