Rung nhĩ và nhịp nhanh trên thất: Những điểm khác biệt cần biết

Rung tâm nhĩ và nhịp nhanh trên thất đều là các dạng rối loạn nhịp tim phổ biến, có thể gây nhịp tim nhanh, khó thở và mệt mỏi. Tuy nhiên, hai bệnh lý này khác nhau về cơ chế, nguyên nhân và nguy cơ biến chứng, do đó việc phân biệt chính xác có vai trò quan trọng trong điều trị.

1. Triệu chứng chung của rung nhĩ và nhịp nhanh trên thất

Rung nhĩ và nhịp nhanh trên thất có thể biểu hiện bằng các triệu chứng khá tương đồng, bao gồm:

• Tim đập nhanh hoặc cảm giác hồi hộp

• Tức ngực hoặc đau ngực nhẹ

• Cảm nhận tim đập mạnh, không đều

• Chóng mặt, choáng váng

• Khó thở nhẹ, đặc biệt khi gắng sức

Ở một số trường hợp nặng, người bệnh có thể xuất hiện khó thở nhiều, đau ngực rõ rệt, mệt mỏi nghiêm trọng, ngất xỉu, thậm chí ngừng tim.

Do các biểu hiện lâm sàng tương tự nhau, không thể phân biệt rung nhĩ và nhịp nhanh trên thất chỉ dựa vào triệu chứng, mà cần đến các phương pháp chẩn đoán chuyên sâu.

2. Nguyên nhân gây rung tâm nhĩ

Rung tâm nhĩ (Atrial Fibrillation – AF) là dạng rối loạn nhịp tim thường gặp nhất ở người trưởng thành, đặc biệt ở người trên 65 tuổi. Trong rung nhĩ, hoạt động điện tại tâm nhĩ trở nên hỗn loạn, khiến tim co bóp không hiệu quả và làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, dẫn đến đột quỵ.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ rung nhĩ bao gồm:

• Bệnh tim mạch nền (tăng huyết áp, bệnh van tim, suy tim)

• Tiền sử nhồi máu cơ tim

• Uống rượu bia nhiều

• Cường giáp

• Hội chứng ngưng thở khi ngủ

• Béo phì

• Đái tháo đường

• Bệnh thận mạn tính

• Một số thuốc kích thích tim

Rung nhĩ có thể xảy ra âm thầm hoặc tái phát nhiều lần, khiến người bệnh chủ quan và dễ bỏ sót.

3. Nguyên nhân gây nhịp nhanh trên thất

Nhịp nhanh trên thất (Supraventricular Tachycardia – SVT) xảy ra do đường dẫn truyền điện bất thường phía trên tâm thất, khiến tim đập nhanh nhưng thường đều nhịp, khác với rung nhĩ.

Khi tim đập quá nhanh, các buồng tim không kịp đổ đầy máu, làm giảm lượng máu cung cấp cho cơ thể.

Những yếu tố làm tăng nguy cơ SVT gồm:

• Căng thẳng, lo âu kéo dài

• Uống nhiều rượu bia

• Hút thuốc lá

• Sử dụng nhiều caffeine

• Phụ nữ có nguy cơ mắc SVT cao hơn nam giới

SVT thường khởi phát đột ngột và có thể kéo dài từ vài phút đến vài giờ, đôi khi gây choáng hoặc ngất nếu nhịp tim quá nhanh.

4. Chẩn đoán rung nhĩ và nhịp nhanh trên thất

Điện tâm đồ (ECG) là phương pháp cơ bản để xác định và phân biệt rung nhĩ với nhịp nhanh trên thất. Ngoài ra, bác sĩ có thể chỉ định:

• Holter ECG 24–48 giờ hoặc dài ngày

• Thiết bị theo dõi nhịp tim cá nhân

• Siêu âm tim để đánh giá cấu trúc và chức năng tim

• Xét nghiệm máu (tuyến giáp, rối loạn chuyển hóa)

• Thăm dò giấc ngủ nếu nghi ngờ ngưng thở khi ngủ

Việc chẩn đoán chính xác giúp lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và giảm nguy cơ biến chứng.

5. Cách điều trị rung nhĩ và nhịp nhanh trên thất

Điều trị bằng thuốc

Cả rung nhĩ và SVT đều có thể được điều trị bằng thuốc kiểm soát nhịp tim hoặc tần số tim, bao gồm:

• Thuốc chẹn beta

• Thuốc chẹn kênh canxi

• Digoxin

Riêng với rung nhĩ, bác sĩ thường chỉ định thuốc chống đông máu nhằm giảm nguy cơ đột quỵ do cục máu đông hình thành trong tim.

Các phương pháp không dùng thuốc

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định:

• Sốc điện chuyển nhịp

• Cắt đốt rối loạn nhịp bằng năng lượng nhiệt hoặc lạnh

• Cấy máy tạo nhịp tim

Phương pháp đặc hiệu cho nhịp nhanh trên thất

Một số kỹ thuật chỉ áp dụng cho SVT, bao gồm:

• Kích thích dây thần kinh phế vị (ho, rặn, chườm lạnh vùng mặt)

• Massage xoang cảnh (chỉ thực hiện bởi nhân viên y tế)

Kết luận

Phân biệt rung nhĩ và nhịp nhanh trên thất không chỉ giúp người bệnh hiểu rõ tình trạng sức khỏe tim mạch của mình mà còn đóng vai trò quan trọng trong lựa chọn phương pháp điều trị và phòng ngừa biến chứng nguy hiểm như đột quỵ hay suy tim. Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ rối loạn nhịp tim, người bệnh nên thăm khám chuyên khoa tim mạch sớm để được chẩn đoán và can thiệp kịp thời.

Đặt lịch khám ngay tại GC&Phenikaa Healthcare Center để bảo vệ sức khoẻ của bạn!