Trật bánh chè: Dấu hiệu, nguyên nhân và cách điều trị

Trật bánh chè là gì?

Trật bánh chè là tình trạng xương bánh chè (xương nhỏ phía trước khớp gối) bị lệch khỏi vị trí bình thường, thường trượt ra phía ngoài. Đây là một dạng chấn thương khớp gối khá phổ biến, đặc biệt ở người trẻ, vận động viên hoặc người có hoạt động thể chất nhiều.

Dù mức độ nhẹ hơn so với trật khớp gối, nhưng tình trạng này có nguy cơ tái phát cao, có thể lên tới 60% sau lần đầu.

Dấu hiệu nhận biết trật bánh chè

Một số biểu hiện thường gặp của trật bánh chè gồm:

• Đau đột ngột vùng khớp gối
• Sưng nề, biến dạng quanh gối
• Khó duỗi thẳng chân
• Cảm giác lỏng khớp hoặc mất vững
• Trong một số trường hợp, bánh chè tự trở về vị trí cũ trước khi đến bệnh viện

Nguyên nhân gây trật bánh chè

Chấn thương trực tiếp hoặc vận động sai tư thế

• Xoay vặn gối đột ngột
• Thay đổi hướng di chuyển nhanh
• Va chạm mạnh vào mặt trong khớp gối

Yếu tố nguy cơ

• Tuổi dậy thì (đặc biệt ở nữ)
• Vận động viên, vũ công
• Lỏng dây chằng hoặc bất thường cấu trúc khớp gối

Chẩn đoán trật bánh chè

Để xác định trật bánh chè, bác sĩ có thể:

• Thăm khám lâm sàng
• Chụp X-quang khớp gối
• Chụp MRI (nếu nghi ngờ tổn thương dây chằng hoặc sụn)

Trong trường hợp bánh chè đã tự nắn lại, chẩn đoán dựa nhiều vào bệnh sử và triệu chứng.

Điều trị trật bánh chè

Áp dụng cho trường hợp nhẹ, lần đầu, chưa có tổn thương phức tạp:

• Nghỉ ngơi, chườm lạnh
• Sử dụng thuốc giảm đau, kháng viêm
• Bất động khớp gối bằng nẹp
• Tập phục hồi chức năng

2. Nắn chỉnh bánh chè

• Thực hiện nhẹ nhàng, thường không cần gây mê
• Kết hợp gấp – duỗi gối để đưa bánh chè về vị trí
• Sau nắn cần bất động và theo dõi

3. Phẫu thuật

Chỉ định trong các trường hợp:

• Trật lần đầu nhưng có tổn thương nội khớp
• Đứt dây chằng giữ bánh chè (MPFL)
• Tái phát nhiều lần
• Điều trị bảo tồn không hiệu quả

Các phương pháp có thể gồm:

• Nội soi khớp
• Tái tạo dây chằng
• Điều chỉnh cấu trúc xương

Khi nào cần đi khám?

Bạn nên đến cơ sở y tế khi:

• Đau gối dữ dội sau chấn thương
• Gối sưng, biến dạng rõ
• Khó vận động hoặc không duỗi được chân
• Trật tái phát nhiều lần

Trật bánh chè nếu không điều trị đúng có thể gây mất vững khớp gối lâu dài. Hãy thăm khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời!