Phình Động Mạch Não: Khi Nào Cần Điều Trị?

Phình động mạch não là tình trạng thành mạch máu não bị yếu và phình ra, tạo thành túi phình. Đây là một dạng dị dạng mạch máu não khá phổ biến, ước tính gặp ở khoảng 3–5% dân số.

Tuy nhiên, không phải tất cả trường hợp phình động mạch não đều nguy hiểm hoặc cần điều trị ngay. Phần lớn túi phình nhỏ, không gây triệu chứng và thường được phát hiện tình cờ khi chụp não.

Ai có nguy cơ bị phình động mạch não?

Phình động mạch não thường gặp ở phụ nữ nhiều hơn nam giới, đặc biệt trong độ tuổi từ 40–60. Bệnh hiếm gặp ở trẻ em.

Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện túi phình gồm:

• Tăng huyết áp kéo dài.
• Hút thuốc lá.
• Uống nhiều rượu bia.
• Béo phì, rối loạn mỡ máu.
• Chấn thương vùng đầu.
• Nhiễm trùng mạch máu.
• Bệnh thận.
• Tiền sử gia đình có người mắc bệnh.

Khi nào phình động mạch não trở nên nguy hiểm?

Phình động mạch não chỉ thực sự nguy hiểm khi túi phình bị vỡ hoặc phát triển lớn, chèn ép các cấu trúc xung quanh.

Dấu hiệu túi phình bị vỡ

Khi túi phình vỡ, máu tràn vào não gây xuất huyết não hoặc xuất huyết dưới nhện. Đây là tình trạng cấp cứu, có thể đe dọa tính mạng.

Các triệu chứng thường gặp gồm:

• Đau đầu dữ dội đột ngột, cơn đau chưa từng gặp trước đó.
• Buồn nôn, nôn.
• Cứng gáy.
• Yếu hoặc liệt tay chân.
• Rối loạn ý thức, lơ mơ.
• Hôn mê nếu chảy máu nhiều.

Triệu chứng khi túi phình chưa vỡ

Không ít trường hợp phình động mạch não lớn nhưng chưa vỡ vẫn có thể gây triệu chứng do chèn ép.

Người bệnh có thể gặp:

• Đau đầu kéo dài.
• Sụp mi mắt.
• Mờ mắt hoặc nhìn đôi.
• Giảm thị lực.
• Tê yếu vùng mặt.

Những triệu chứng này xuất hiện khi túi phình chèn ép các dây thần kinh quanh não.

Chẩn đoán phình động mạch não như thế nào?

Để xác định chính xác vị trí và kích thước túi phình, bác sĩ có thể chỉ định:

• Chụp cắt lớp vi tính sọ não.
• Chụp CT mạch máu não.
• Chụp cộng hưởng từ não.
• Chụp MRI mạch máu.
• Chụp mạch máu não số hóa xóa nền.

Các phương pháp này giúp đánh giá nguy cơ vỡ và quyết định có cần điều trị hay không.

Không phải ai bị phình động mạch não cũng cần điều trị

Nhiều người lo lắng khi phát hiện phình động mạch não, tuy nhiên phần lớn túi phình nhỏ có thể chỉ cần theo dõi định kỳ.

Bác sĩ thường cân nhắc điều trị khi:

• Túi phình đã vỡ.
• Túi phình có kích thước lớn.
• Khối phình phát triển nhanh theo thời gian.
• Túi phình gây chèn ép thần kinh hoặc gây triệu chứng.
• Người bệnh có nhiều yếu tố nguy cơ vỡ.

Nếu túi phình nhỏ, ổn định và không gây triệu chứng, người bệnh có thể sống chung với bệnh trong nhiều năm mà không cần can thiệp.

Các phương pháp điều trị phình động mạch não

Hiện nay, có hai phương pháp điều trị chính:

Phẫu thuật kẹp túi phình

Bác sĩ mở hộp sọ và đặt kẹp vào cổ túi phình để ngăn dòng máu đi vào.

Can thiệp nội mạch

Đây là phương pháp ít xâm lấn hơn. Bác sĩ đưa dụng cụ qua mạch máu để nút túi phình từ bên trong.

Tùy vị trí, kích thước túi phình và tình trạng sức khỏe, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp phù hợp.

Người bệnh cần theo dõi như thế nào?

Nếu chưa cần điều trị, người bệnh nên:

• Tái khám sau mỗi 6 tháng trong những năm đầu.
• Sau đó khám định kỳ 12 tháng/lần.
• Theo dõi kích thước túi phình qua chụp não.

Nếu sau 10–20 năm túi phình không lớn thêm, nguy cơ biến chứng thường thấp.

Làm gì để giảm nguy cơ vỡ túi phình?

Người bệnh nên thay đổi lối sống để hạn chế nguy cơ túi phình phát triển hoặc vỡ:

• Không hút thuốc lá.
• Hạn chế rượu bia.
• Kiểm soát huyết áp.
• Duy trì cân nặng hợp lý.
• Điều trị mỡ máu cao.
• Không tự ý dùng thuốc tránh thai nội tiết nếu chưa được tư vấn.
• Giữ tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng kéo dài.

Phình động mạch não không phải lúc nào cũng nguy hiểm. Điều quan trọng là phát hiện sớm, theo dõi đúng và điều trị khi cần thiết.

Nếu nghi ngờ có dấu hiệu phình động mạch não hoặc cần theo dõi định kỳ, hãy liên hệ GC-Phenikaa để được bác sĩ chuyên khoa thần kinh tư vấn và thăm khám sớm.