Tin tức |
19-04-2026
Huyết áp cao làm tăng nguy cơ đột quỵ thế nào?
Huyết áp cao là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến đột quỵ. Nhiều người không biết mình bị tăng huyết áp cho đến khi xuất hiện biến chứng nguy hiểm. Kiểm soát huyết áp đúng cách giúp giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim và suy tim.
Huyết áp cao là gì?
Huyết áp là áp lực của dòng máu tác động lên thành động mạch. Chỉ số huyết áp gồm:
- Huyết áp tâm thu: áp lực khi tim co bóp.
- Huyết áp tâm trương: áp lực khi tim nghỉ giữa hai nhịp đập.
Huyết áp bình thường dưới 120/80 mmHg. Một người được xác định có huyết áp cao khi:
- Huyết áp tâm thu từ 140 mmHg trở lên.
- Và/hoặc huyết áp tâm trương từ 90 mmHg trở lên.
- Hoặc đang sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp.
Huyết áp cao làm tăng nguy cơ đột quỵ như thế nào?
Huyết áp cao kéo dài khiến thành mạch máu bị tổn thương. Theo thời gian, các động mạch trở nên xơ cứng và hẹp hơn. Điều này làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.
Khi cục máu đông làm tắc mạch máu não, người bệnh sẽ bị đột quỵ thiếu máu não. Đây là dạng đột quỵ thường gặp nhất.
Ngoài ra, huyết áp cao còn làm thành mạch não yếu đi. Mạch máu có thể phình hoặc vỡ, gây xuất huyết não. Đây là dạng đột quỵ nguy hiểm, có tỷ lệ tử vong cao.
Ước tính có khoảng 87% trường hợp đột quỵ liên quan đến tình trạng tắc mạch máu não. Khoảng 13% còn lại do mạch máu não bị vỡ.
Dấu hiệu cảnh báo đột quỵ cần nhớ
Bạn có thể nhận biết đột quỵ bằng nguyên tắc FAST:
- F – Face: Méo miệng, lệch mặt.
- A – Arm: Yếu hoặc liệt tay chân một bên.
- S – Speech: Nói khó, nói ngọng, không rõ lời.
- T – Time: Gọi cấp cứu ngay khi xuất hiện triệu chứng.
Ngoài ra, người bệnh có thể gặp:
- Đau đầu dữ dội đột ngột.
- Chóng mặt, mất thăng bằng.
- Mờ mắt hoặc mất thị lực.
- Rối loạn ý thức.
Ai dễ bị huyết áp cao?
Yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát
Một số thói quen làm tăng nguy cơ huyết áp cao gồm:
- Hút thuốc lá.
- Thừa cân, béo phì.
- Ăn quá nhiều muối và chất béo.
- Uống nhiều rượu bia.
- Ít vận động.
- Căng thẳng kéo dài.
- Đái tháo đường hoặc mỡ máu cao.
Yếu tố nguy cơ khó thay đổi
Bạn có nguy cơ cao hơn nếu:
- Có người thân bị tăng huyết áp.
- Tuổi trên 60.
- Là nam giới.
- Mắc bệnh thận mạn.
- Bị ngưng thở khi ngủ.
Cách kiểm soát huyết áp cao để phòng đột quỵ
Ăn uống lành mạnh
Giảm muối trong khẩu phần ăn. Hạn chế đồ ăn nhiều dầu mỡ, thức ăn chế biến sẵn và đồ uống có cồn.
Tăng cường:
- Rau xanh.
- Trái cây tươi.
- Ngũ cốc nguyên hạt.
- Thực phẩm giàu kali.
- Sữa ít béo.
Duy trì vận động
Tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày, 5 ngày mỗi tuần. Bạn có thể đi bộ, đạp xe hoặc bơi lội.
Bỏ thuốc lá
Thuốc lá làm tổn thương thành mạch và khiến huyết áp tăng nhanh. Bỏ thuốc lá là một trong những cách hiệu quả nhất để giảm nguy cơ đột quỵ.
Theo dõi huyết áp thường xuyên
Người có huyết áp cao nên đo huyết áp tại nhà mỗi ngày. Việc theo dõi giúp phát hiện sớm những thay đổi bất thường.
Dùng thuốc đúng chỉ định
Không tự ý ngừng thuốc khi thấy huyết áp ổn định. Việc dùng thuốc đều đặn theo hướng dẫn của bác sĩ giúp giảm nguy cơ biến chứng.
Khi nào cần đi khám?
Bạn nên đi khám sớm nếu:
- Huyết áp thường xuyên trên 140/90 mmHg.
- Xuất hiện đau đầu, chóng mặt, hồi hộp.
- Có dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ.
- Đang điều trị nhưng huyết áp vẫn khó kiểm soát.
