Xuất huyết tiêu hóa ở trẻ em: Dấu hiệu cảnh báo cha mẹ không nên bỏ

Xuất huyết tiêu hóa ở trẻ em là tình trạng chảy máu xảy ra trong đường tiêu hóa, từ thực quản, dạ dày đến ruột và hậu môn. Đây là một trong những cấp cứu tiêu hóa thường gặp ở trẻ nhỏ và trẻ vị thành niên. Nếu không được phát hiện sớm, bệnh có thể dẫn đến thiếu máu nặng, sốc mất máu và nhiều biến chứng nguy hiểm khác.

Xuất huyết tiêu hóa ở trẻ em là gì?

Xuất huyết tiêu hóa là hiện tượng máu chảy ra từ bất kỳ vị trí nào trong ống tiêu hóa. Tùy theo vị trí tổn thương, bệnh được chia thành hai nhóm chính:

Xuất huyết tiêu hóa trên

Tổn thương nằm ở thực quản, dạ dày hoặc tá tràng.

Một số nguyên nhân thường gặp gồm:

• Viêm thực quản hoặc loét thực quản.
• Viêm loét dạ dày – tá tràng.
• Hội chứng Mallory-Weiss do nôn nhiều.
• Dị vật đường tiêu hóa.
• Viêm dạ dày do thuốc hoặc hóa chất.
• Giãn vỡ tĩnh mạch thực quản.

Xuất huyết tiêu hóa dưới

Tổn thương nằm ở ruột non, đại tràng hoặc hậu môn.

Các nguyên nhân thường gặp bao gồm:

• Lồng ruột.
• Túi thừa Meckel.
• Polyp đại trực tràng.
• Viêm đại tràng.
• Bệnh Crohn.
• Nứt hậu môn.
• Nhiễm khuẩn đường ruột.

Dấu hiệu nhận biết xuất huyết tiêu hóa ở trẻ em

Tùy vào vị trí và mức độ chảy máu, trẻ có thể xuất hiện nhiều triệu chứng khác nhau.

Nôn ra máu

Đây là dấu hiệu điển hình của xuất huyết tiêu hóa trên. Trẻ có thể nôn ra máu đỏ tươi hoặc dịch màu nâu đen giống bã cà phê.

Đi ngoài phân đen hoặc phân máu

Nếu máu xuất phát từ dạ dày hoặc tá tràng, phân thường có màu đen như hắc ín. Trong khi đó, máu đỏ tươi trong phân thường liên quan đến tổn thương ở đại trực tràng hoặc hậu môn.

Các biểu hiện toàn thân

Ngoài ra, trẻ còn có thể gặp:

• Da xanh, niêm mạc nhợt.
• Mệt mỏi, chóng mặt.
• Ăn uống kém.
• Khát nước nhiều.
• Đau bụng.
• Tim đập nhanh.
• Li bì hoặc lơ mơ khi mất máu nặng.

Đặc biệt, nếu trẻ nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen nhiều lần, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức.

Nguyên nhân nào làm tăng nguy cơ chảy máu tiêu hóa?

Bên cạnh các bệnh lý đường tiêu hóa, nhiều yếu tố khác cũng có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết.

Ví dụ:

• Nhiễm khuẩn đường tiêu hóa.
• Sử dụng thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs).
• Dùng corticosteroid kéo dài.
• Dị ứng thực phẩm.
• Bệnh gan mật.
• Rối loạn đông máu.
• Tiền sử gia đình mắc viêm loét dạ dày – tá tràng.

Ngoài ra, trẻ thường xuyên căng thẳng, ăn uống thất thường hoặc thức khuya cũng có nguy cơ cao mắc viêm loét dạ dày, từ đó dẫn đến xuất huyết.

Khi nào cần đưa trẻ đi cấp cứu?

Cha mẹ không nên chờ đợi nếu trẻ xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

• Nôn ra máu đỏ tươi hoặc máu cục.
• Đi ngoài phân đen nhiều lần.
• Chóng mặt, hoa mắt.
• Da xanh tái rõ rệt.
• Đau bụng dữ dội.
• Khó đánh thức hoặc ngủ li bì.
• Khát nước liên tục.
• Mệt nhiều sau mỗi lần đại tiện.

Những biểu hiện này có thể là dấu hiệu trẻ đang mất máu nghiêm trọng và cần được xử trí khẩn cấp.

Làm thế nào để phòng ngừa xuất huyết tiêu hóa ở trẻ em?

Để giảm nguy cơ mắc bệnh, cha mẹ nên:

• Xây dựng chế độ ăn uống khoa học cho trẻ.
• Hạn chế thực phẩm cay nóng và đồ uống có gas.
• Không tự ý dùng thuốc giảm đau kéo dài.
• Điều trị sớm các bệnh lý dạ dày – tá tràng.
• Theo dõi các dấu hiệu bất thường như đau bụng kéo dài, nôn hoặc sụt cân.
• Đưa trẻ khám chuyên khoa khi có triệu chứng tiêu hóa tái diễn.

Cha mẹ không nên chủ quan với các dấu hiệu bất thường

Xuất huyết tiêu hóa ở trẻ em có thể khởi phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ viêm loét dạ dày – tá tràng đến các bệnh lý đường ruột phức tạp. Vì vậy, việc nhận biết sớm các dấu hiệu như nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc thiếu máu là yếu tố quan trọng giúp trẻ được điều trị kịp thời và hạn chế biến chứng nguy hiểm.

 Trẻ có dấu hiệu nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc đau bụng kéo dài? Hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và điều trị sớm.