Tổng quan
Ung thư dạ dày có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên dạ dày nhưng thường bắt đầu ở lớp lót dạ dày. Thể thường gặp là ung thư biểu mô tuyến. Theo GLOBOCAN 2020, ung thư dạ dày đứng top 4 trong các bệnh ung thư thường gặp tại Việt Nam với 17.906 ca mắc mới (chiếm 9,8%); tỷ lệ tử vong đứng thứ 3 với 14.615 ca (chiếm 11,9%). Đây là một trong những bệnh ung thư nguy hiểm nhất.
- Ung thư ở vùng tâm vị dạ dày — đoạn nối dạ dày với thực quản — đang ngày càng phổ biến hơn.
Yếu tố nguy cơ
- Chế độ ăn uống không lành mạnh: Ít trái cây và rau xanh, nhiều muối, nhiều thực phẩm chế biến sẵn từ thịt đỏ và đồ hun khói.
- Thuốc lá: Hút thuốc hoặc hít phải khói thuốc đều làm tăng nguy cơ.
- Lạm dụng rượu bia.
- Nhiễm vi khuẩn HP: Nguyên nhân chính gây loét và viêm dạ dày; có thể điều trị bằng kháng sinh.
- Một số bệnh lý mạn tính: Viêm dạ dày mạn tính, thiếu máu do thiếu vitamin B12, polyp dạ dày, béo phì.
- Chất độc trong thực phẩm như lạc nhiễm nấm mốc aflatoxin.
- Tuổi tác: Người trên 75 tuổi có nguy cơ cao hơn.
- Giới tính: Nam giới có nguy cơ gấp đôi nữ giới.
- Yếu tố di truyền: Tiền sử gia đình trực hệ có nhóm máu A, hoặc mắc các hội chứng ung thư gia đình như Li-Fraumeni, đa polyp tuyến gia đình (FAP).
Các giai đoạn của ung thư dạ dày
Ung thư dạ dày được chia thành 5 giai đoạn:
Giai đoạn 0: Tế bào bất thường/ung thư xuất hiện ở lớp niêm mạc dạ dày, chưa lan sang khu vực khác.
Giai đoạn I: Tế bào ung thư xâm lấn các lớp sâu hơn của niêm mạc, có thể di căn đến 1–2 hạch bạch huyết gần đó.
Giai đoạn II: Phát triển xuyên qua lớp niêm mạc, xâm lấn lớp sâu của dạ dày và có thể di căn hạch lân cận; bắt đầu xuất hiện triệu chứng.
Giai đoạn III: Phát triển xuyên qua tất cả các lớp của dạ dày, di căn nhiều hạch hơn hoặc đến cơ quan lân cận như gan, phổi, đại tràng.
Giai đoạn IV: Di căn đến các cơ quan xa của cơ thể.
Tầm soát ung thư dạ dày
Không có xét nghiệm thường quy nào để tầm soát ung thư dạ dày. Tuy nhiên, nội soi đường tiêu hóa trên vẫn là phương pháp hiệu quả để phát hiện sớm và chẩn đoán ung thư dạ dày.