Tổng quan
Loãng xương là bệnh lý khiến mật độ khoáng chất trong xương bị giảm, làm xương trở nên mỏng và giòn, dễ gãy hơn — đặc biệt ở hông, cổ tay và cột sống. Nghiên cứu cho thấy quá trình loãng xương bắt đầu từ độ tuổi 30–40 ở cả nam và nữ. Mật độ xương thường được đo bằng phương pháp đo hấp thụ tia X năng lượng kép (DXA) để chẩn đoán. Phát hiện sớm giúp kiểm soát các yếu tố nguy cơ thông qua dùng thuốc, thay đổi chế độ ăn uống lành mạnh và tập luyện phòng ngừa loãng xương.
Các yếu tố nguy cơ
- Giới tính: Phụ nữ có nguy cơ cao hơn do estrogen suy giảm sau mãn kinh.
- Tuổi tác: Người lớn tuổi có nguy cơ cao hơn.
- Chủng tộc: Người châu Á có nguy cơ cao.
- Tiền sử gia đình trực hệ mắc loãng xương, đặc biệt khi bố hoặc mẹ từng bị gãy cổ xương đùi.
- Khung cơ thể: Người có khung xương nhỏ có nguy cơ cao hơn do khối lượng xương ít hơn.
- Lối sống ít vận động.
- Dùng Corticosteroid kéo dài.
- Bệnh lý mạn tính như suy thận, suy gan, ung thư, lupus ban đỏ, viêm khớp dạng thấp.
- Chế độ ăn thiếu vitamin D và canxi.
- Hút thuốc và tiếp xúc khói thuốc.
- Sử dụng rượu bia thường xuyên.
Tầm soát bệnh loãng xương
DEXA (đo hấp thụ tia X năng lượng kép) là phương pháp tiêu chuẩn hiện đại để chẩn đoán loãng xương và đánh giá nguy cơ gãy xương. DEXA dùng công nghệ tia X tiên tiến để đo mật độ khoáng chất của xương ở hông và cột sống; ngoài ra còn có thể phân tích thành phần cơ thể (tỷ lệ cơ và mỡ) theo từng vùng một cách nhanh chóng, toàn diện và chính xác. Ưu điểm: đơn giản, nhanh chóng (chỉ vài phút) và không gây đau. Cách thực hiện: người được đo nằm ngửa trên bàn chụp X-quang, sau đó máy quét toàn bộ cơ thể để đo mật độ xương và thành phần cơ thể.