Viêm gân cơ trên gai: Nguyên nhân, triệu chứng và điều trị

Viêm gân cơ trên gai là một trong những nguyên nhân phổ biến gây đau vai và hạn chế vận động ở người trưởng thành. Bệnh thường gặp ở người lao động nặng, vận động viên hoặc những người phải thường xuyên thực hiện các động tác đưa tay quá đầu. Nếu không được điều trị đúng cách, tình trạng này có thể tiến triển thành rách gân chóp xoay, ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận động của khớp vai.

Viêm gân cơ trên gai là gì?

Gân cơ trên gai là một trong bốn gân thuộc nhóm cơ chóp xoay, cùng với cơ dưới gai, cơ dưới vai và cơ tròn bé. Nhóm cơ này giúp giữ vững khớp vai và hỗ trợ các động tác nâng, xoay cánh tay.

Do nằm ngay dưới mỏm cùng vai và chịu áp lực lớn khi vận động, gân cơ trên gai rất dễ bị tổn thương. Thực tế, nhiều nghiên cứu cho thấy tổn thương chủ yếu liên quan đến quá trình thoái hóa gân do quá tải kéo dài hơn là phản ứng viêm đơn thuần. Tuy vậy, thuật ngữ viêm gân cơ trên gai vẫn được sử dụng phổ biến trong thực hành lâm sàng.

Nguyên nhân gây viêm gân cơ trên gai

Có nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh, trong đó phổ biến nhất là:

Vận động khớp vai quá mức

Những người thường xuyên thực hiện động tác nâng tay qua đầu như:

• Vận động viên bơi lội.
• Người chơi bóng chuyền, bóng rổ, cầu lông, tennis.
• Thợ sơn, thợ điện, công nhân xây dựng.

Trong quá trình vận động lặp đi lặp lại, gân cơ trên gai liên tục cọ xát với mỏm cùng vai, lâu ngày gây tổn thương.

Chấn thương vùng vai

Tai nạn, té ngã hoặc va đập trực tiếp có thể làm tổn thương gân, dẫn đến đau và giảm chức năng vận động.

Thoái hóa theo tuổi

Theo thời gian, lượng máu nuôi dưỡng gân giảm dần khiến gân mất tính đàn hồi, dễ thoái hóa và rách.

Một số yếu tố nguy cơ khác

Ngoài ra, nguy cơ mắc bệnh còn tăng ở những người:

• Có gai xương hoặc vôi hóa quanh khớp vai.
• Mắc đái tháo đường.
• Rối loạn mỡ máu.
• Có tiền sử bệnh lý cơ xương khớp.
• Yếu tố di truyền.

Triệu chứng viêm gân cơ trên gai

Ở giai đoạn đầu, triệu chứng thường khá âm ỉ nên nhiều người dễ bỏ qua.

Các dấu hiệu thường gặp gồm:

• Đau vùng vai khi đưa tay lên cao.
• Khó khăn khi mặc áo, chải tóc hoặc lấy đồ trên cao.
• Đau nhiều ở mặt ngoài vai, gần cơ delta.
• Cơn đau tăng về đêm, đặc biệt khi nằm nghiêng sang bên vai bị tổn thương.
• Vai yếu, giảm biên độ vận động.
• Một số trường hợp có cảm giác cứng khớp sau khi ngủ dậy.

Nếu không điều trị sớm, bệnh có thể dẫn đến:

• Rách gân chóp xoay.
• Viêm quanh khớp vai.
• Cứng khớp vai.
• Giảm chức năng vận động kéo dài.

Khi nào nên đi khám?

Người bệnh nên đến cơ sở y tế nếu xuất hiện các triệu chứng sau:

• Đau vai kéo dài trên 2 tuần.
• Đau tăng dần dù đã nghỉ ngơi.
• Không thể nâng tay hoặc xoay vai bình thường.
• Đau nhiều về đêm làm mất ngủ.
• Vai yếu rõ rệt hoặc có dấu hiệu teo cơ.

Việc thăm khám sớm giúp xác định chính xác nguyên nhân thông qua khám lâm sàng kết hợp siêu âm, X-quang hoặc cộng hưởng từ (MRI), từ đó xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

Điều trị viêm gân cơ trên gai

Tùy mức độ tổn thương, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị thích hợp.

Điều trị bảo tồn

Phần lớn người bệnh đáp ứng tốt với điều trị không phẫu thuật, bao gồm:

• Nghỉ ngơi và hạn chế các động tác gây đau.
• Sử dụng thuốc giảm đau, chống viêm theo chỉ định.
• Vật lý trị liệu giúp phục hồi chức năng khớp vai.
• Các bài tập tăng sức mạnh nhóm cơ chóp xoay.
• Điều chỉnh tư thế sinh hoạt và làm việc.

Việc tuân thủ phác đồ điều trị đóng vai trò quan trọng giúp giảm đau và hạn chế nguy cơ tái phát.

Phẫu thuật

Nếu điều trị bảo tồn từ 3–6 tháng không cải thiện hoặc người bệnh bị rách gân lớn, mất chức năng vận động, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật nội soi khớp vai để sửa chữa tổn thương.

Sau phẫu thuật, người bệnh cần tập phục hồi chức năng đúng hướng dẫn để lấy lại tầm vận động và sức mạnh của khớp vai.

Cách phòng ngừa viêm gân cơ trên gai

Để giảm nguy cơ mắc bệnh, nên duy trì các thói quen sau:

• Khởi động kỹ trước khi chơi thể thao.
• Tập luyện đúng kỹ thuật và đúng tư thế.
• Không mang vác vật nặng quá sức.
• Nghỉ ngơi hợp lý khi làm việc lặp đi lặp lại với khớp vai.
• Duy trì cân nặng hợp lý.
• Bổ sung đầy đủ canxi, vitamin D và protein.
• Kiểm soát tốt các bệnh lý mạn tính như đái tháo đường, rối loạn mỡ máu.
• Khám chuyên khoa khi xuất hiện đau vai kéo dài.

Kết luận

Viêm gân cơ trên gai là bệnh lý cơ xương khớp thường gặp, gây đau vai và hạn chế vận động nếu không được điều trị đúng cách. Phát hiện sớm, điều trị bảo tồn kịp thời và tập phục hồi chức năng đúng hướng dẫn sẽ giúp người bệnh cải thiện triệu chứng, phục hồi khả năng vận động và hạn chế nguy cơ phải can thiệp phẫu thuật.

Đau vai kéo dài hoặc nghi ngờ viêm gân cơ trên gai? Hãy đến GC-Phenikaa để được bác sĩ chuyên khoa Cơ xương khớp thăm khám, chẩn đoán chính xác và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.