Nuốt phải hạt mận có sao không là thắc mắc của nhiều người, đặc biệt khi trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi vô tình nuốt phải trong lúc ăn. Trên thực tế, đa số trường hợp hạt mận đi xuống dạ dày và được đào thải tự nhiên. Tuy nhiên, do hạt mận khá cứng, kích thước lớn và có hai đầu nhọn nên trong một số trường hợp vẫn có thể gây mắc dị vật hoặc tổn thương đường tiêu hóa.

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ mức độ nguy hiểm, cách xử trí đúng và những dấu hiệu cần đi khám ngay.

Nuốt phải hạt mận có sao không?

Câu trả lời phụ thuộc vào vị trí của hạt mận sau khi nuốt và tình trạng sức khỏe của người bệnh.

Hạt mận đã xuống dạ dày

Nếu sau khi nuốt, người bệnh:

• Không đau họng.
• Không nghẹn.
• Không khó thở.
• Ăn uống bình thường.

Thì nhiều khả năng hạt mận đã đi qua thực quản và xuống dạ dày.

Lớp vỏ của hạt mận rất cứng nên cơ thể không thể tiêu hóa được. Tuy nhiên, dưới tác động của nhu động ruột, hạt sẽ di chuyển dọc theo đường tiêu hóa và thường được đào thải qua phân sau khoảng 1–3 ngày mà không gây ảnh hưởng đáng kể.

Đối với người trưởng thành khỏe mạnh, nếu chỉ nuốt một hạt mận và không có triệu chứng bất thường thì thường không cần điều trị.

Khi nào nuốt hạt mận có thể nguy hiểm?

Mặc dù phần lớn trường hợp diễn tiến thuận lợi, hạt mận vẫn có thể gây biến chứng nếu mắc lại trên đường tiêu hóa hoặc đường hô hấp.

Mắc tại thực quản

Hạt mận có thể kẹt ở những vị trí hẹp của thực quản, gây:

• Đau khi nuốt.
• Cảm giác mắc nghẹn sau xương ức.
• Khó nuốt.
• Tiết nhiều nước bọt.

Nếu không được xử trí sớm, đầu nhọn của hạt có thể làm tổn thương hoặc thủng thực quản.

Tổn thương đường tiêu hóa

Trong quá trình di chuyển, hai đầu nhọn của hạt có thể cọ xát vào niêm mạc dạ dày hoặc ruột, làm tăng nguy cơ:

• Viêm loét.
• Chảy máu tiêu hóa.
• Thủng ruột (hiếm gặp).

Tắc ruột

Nguy cơ này thường gặp hơn ở:

• Trẻ nhỏ.
• Người từng phẫu thuật ổ bụng.
• Người có hẹp ruột.
• Người mắc bệnh Crohn hoặc các bệnh lý viêm ruột mạn tính.

Những đối tượng cần đặc biệt thận trọng

Trẻ nhỏ

Trẻ em có nguy cơ biến chứng cao hơn vì:

• Đường tiêu hóa nhỏ.
• Phản xạ nuốt chưa hoàn thiện.
• Dễ hóc vào đường thở.
• Khó mô tả triệu chứng.

Nếu hạt mận lọt vào khí quản, trẻ có thể bị tắc đường thở cấp cứu.

Người cao tuổi

Ở người lớn tuổi, phản xạ nuốt và nhu động ruột thường suy giảm nên hạt mận dễ lưu lại lâu hơn trong đường tiêu hóa, làm tăng nguy cơ tổn thương niêm mạc hoặc tắc ruột.

Người mắc bệnh đường tiêu hóa

Cần theo dõi sát nếu có tiền sử:

• Hẹp ruột.
• Dính ruột sau phẫu thuật.
• Bệnh Crohn.
• Viêm loét đại tràng.
• U đường tiêu hóa.

Ở những trường hợp này, dị vật nhỏ cũng có thể gây biến chứng nghiêm trọng.

Dấu hiệu cần đến bệnh viện ngay

Sau khi nuốt hạt mận, hãy đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện một trong các biểu hiện sau:

• Khó nuốt hoặc nuốt đau.
• Cảm giác mắc dị vật trong cổ họng.
• Khó thở, thở rít hoặc tím tái.
• Đau bụng dữ dội hoặc đau tăng dần.
• Bụng chướng.
• Nôn nhiều.
• Bí trung đại tiện.
• Đi ngoài phân đen hoặc có máu.
• Sốt sau khi nuốt dị vật.

Đối với trẻ nhỏ, nếu xuất hiện ho sặc, khó thở hoặc tím môi sau khi nuốt hạt mận cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay vì có thể hạt đã lọt vào đường thở.

Nên làm gì khi lỡ nuốt hạt mận?

Nếu người bệnh hoàn toàn tỉnh táo và không có triệu chứng bất thường, có thể thực hiện các biện pháp sau:

• Giữ bình tĩnh.
• Uống đủ nước.
• Ăn thực phẩm mềm, giàu chất xơ như chuối chín, khoai lang, rau xanh.
• Theo dõi tình trạng sức khỏe trong vài ngày.
• Quan sát xem hạt đã được đào thải qua phân hay chưa.

Nếu xuất hiện bất kỳ triệu chứng bất thường nào, cần đi khám ngay thay vì tiếp tục theo dõi tại nhà.

Những việc tuyệt đối không nên làm

Khi nuốt phải hạt mận, không nên áp dụng các mẹo dân gian vì có thể làm tăng nguy cơ biến chứng.

Không nên:

• Cố nuốt thêm miếng cơm lớn để “đẩy” hạt xuống.
• Dùng tay móc họng.
• Tự gây nôn.
• Tự ý sử dụng thuốc nhuận tràng hoặc thuốc xổ khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Những cách xử trí này có thể khiến dị vật làm tổn thương thực quản hoặc ruột nghiêm trọng hơn.

Bệnh viện xử trí như thế nào?

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định:

Chẩn đoán hình ảnh

• X-quang.
• CT scanner khi nghi ngờ biến chứng hoặc dị vật mắc trong đường tiêu hóa.

Nội soi tiêu hóa

Nếu hạt mận còn nằm ở thực quản hoặc dạ dày, bác sĩ có thể sử dụng nội soi để lấy dị vật ra ngoài an toàn.

Phẫu thuật

Được chỉ định khi xuất hiện:

• Thủng ruột.
• Tắc ruột.
• Viêm phúc mạc.
• Không thể lấy dị vật bằng nội soi.

Cách phòng tránh nuốt phải hạt mận

Để hạn chế nguy cơ nuốt dị vật, bạn nên:

• Bỏ hạt trước khi ăn hoặc chế biến.
• Không vừa ăn vừa nói chuyện, cười đùa hoặc chạy nhảy.
• Không cho trẻ nhỏ tự ăn quả còn nguyên hạt.
• Kiểm tra kỹ khi chế biến sinh tố, mứt hoặc nước ép từ mận.
• Hướng dẫn trẻ ăn chậm, nhai kỹ trước khi nuốt.

Câu hỏi thường gặp

Nuốt phải 1 hạt mận có sao không?

Thông thường không nguy hiểm nếu hạt đã xuống dạ dày và người bệnh không có triệu chứng bất thường.

Hạt mận có độc không?

Nhân hạt mận có chứa một lượng nhỏ amygdalin. Tuy nhiên, việc vô tình nuốt nguyên một hạt thường không gây ngộ độc vì lớp vỏ cứng hạn chế giải phóng hợp chất này. Dù vậy, không nên cố tình ăn hoặc nghiền nát nhiều hạt mận.

Bao lâu hạt mận sẽ được đào thải?

Đa số hạt mận được đào thải tự nhiên qua phân sau khoảng 24–72 giờ, tùy nhu động ruột của mỗi người.

Kết luận

Nuốt phải hạt mận có sao không phụ thuộc vào vị trí của dị vật, độ tuổi và tình trạng sức khỏe của người nuốt. Phần lớn trường hợp hạt mận sẽ được đào thải tự nhiên mà không gây nguy hiểm. Tuy nhiên, trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người có bệnh lý đường tiêu hóa cần được theo dõi cẩn thận hơn. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như khó nuốt, khó thở, đau bụng dữ dội, nôn nhiều hoặc chướng bụng, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được chẩn đoán và xử trí kịp thời.

Lỡ nuốt phải hạt mận và xuất hiện đau bụng, khó nuốt hoặc khó thở? Hãy đến GC-Phenikaa để được bác sĩ chuyên khoa Tiêu hóa thăm khám và xử trí kịp thời, giúp phòng ngừa những biến chứng nguy hiểm.