Mắt bé bị đổ ghèn vàng khi ngủ dậy: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách xử trí

Mắt bé bị đổ ghèn khi ngủ dậy là hiện tượng khá phổ biến, đặc biệt ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Trong nhiều trường hợp, đây chỉ là phản ứng sinh lý bình thường của mắt. Tuy nhiên, nếu ghèn mắt có màu vàng, xanh, xuất hiện nhiều lần kèm theo chảy nước mắt, sưng đỏ hoặc khiến bé khó mở mắt, cha mẹ cần đặc biệt lưu ý vì có thể liên quan đến bệnh lý.

1. Mắt bé bị đổ ghèn khi ngủ dậy là gì?

Ghèn mắt là chất dịch do mắt tiết ra để giữ ẩm và bảo vệ bề mặt nhãn cầu. Chất này là sự kết hợp giữa dầu, chất nhầy và tế bào chết, thường có màu trắng ngà hoặc hơi vàng, dạng ướt dính hoặc khô đóng vảy.

Khi bé ngủ, mắt nhắm lại nên dịch tiết không được đào thải ra ngoài mà tích tụ ở khóe mắt và lông mi. Đến khi thức dậy, ghèn mắt xuất hiện rõ hơn. Đây là hiện tượng sinh lý bình thường và có thể gặp ở cả trẻ em lẫn người lớn.

Tuy nhiên, nếu lượng ghèn nhiều bất thường hoặc có màu sắc lạ, kèm theo các dấu hiệu khó chịu ở mắt, phụ huynh không nên chủ quan.

Dấu hiệu bất thường cần chú ý

• Ghèn mắt nhiều, đặc quánh, màu vàng hoặc xanh

• Hai mí mắt dính chặt, bé khó mở mắt

• Mắt đỏ, sưng, chảy nước mắt liên tục

• Bé quấy khóc, nhạy cảm với ánh sáng

2. Mắt bé đổ ghèn vàng là dấu hiệu bệnh gì?

2.1. Tắc tuyến lệ

Tắc tuyến lệ là nguyên nhân rất thường gặp ở trẻ sơ sinh. Khi ống dẫn nước mắt bị tắc, nước mắt không thoát xuống mũi mà ứ đọng lại trong túi lệ, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.

Biểu hiện thường gặp:

• Chảy nước mắt liên tục

• Ghèn mắt màu vàng

• Mắt có thể mờ nhẹ

Nhiều trường hợp tắc tuyến lệ có thể tự khỏi trong năm đầu đời, tuy nhiên vẫn cần theo dõi và thăm khám khi cần thiết.

2.2. Viêm kết mạc (đau mắt đỏ)

Viêm kết mạc là tình trạng viêm lớp màng mỏng bao phủ lòng trắng mắt. Bệnh có thể do virus, vi khuẩn hoặc dị ứng gây ra.

• Viêm kết mạc do vi khuẩn: ghèn mắt đặc, màu vàng hoặc xanh, mí mắt dính khi ngủ dậy

• Viêm kết mạc do virus: ghèn loãng, trong hoặc trắng nhạt, dễ lây

• Viêm kết mạc dị ứng: mắt ngứa, đỏ, chảy nước mắt nhiều

2.3. Viêm bờ mi

Viêm bờ mi xảy ra khi tuyến dầu quanh chân lông mi hoạt động bất thường hoặc bị nhiễm khuẩn. Tình trạng này khiến ghèn mắt tiết nhiều, đóng vảy ở bờ mi, làm hai mí mắt dính vào nhau vào buổi sáng.

2.4. Dị vật trong mắt

Bụi bẩn hoặc dị vật lọt vào mắt cũng có thể khiến mắt tăng tiết dịch và ghèn để tự bảo vệ. Trường hợp này thường kèm theo chảy nước mắt và bé hay dụi mắt.

Ngoài ra, mắt bé đổ ghèn vàng còn có thể liên quan đến:

• Lẹo mắt

• Loét giác mạc

• Nhiễm trùng mắt khác

3. Mắt bé bị đổ ghèn vàng phải làm sao?

Khi nhận thấy mắt bé đổ ghèn vàng, cha mẹ nên:

• Vệ sinh mắt nhẹ nhàng bằng khăn sạch, mềm hoặc gạc vô trùng thấm nước muối sinh lý

• Lau từ khóe mắt trong ra ngoài, mỗi bên mắt dùng một miếng gạc riêng

• Theo dõi mức độ ghèn và các biểu hiện kèm theo

Nếu ghèn mắt xuất hiện nhiều lần trong ngày, kèm sưng đỏ, chảy nước mắt liên tục hoặc không cải thiện sau khi vệ sinh, phụ huynh nên đưa bé đi khám chuyên khoa mắt.

Tùy nguyên nhân, bác sĩ có thể chỉ định:

• Thuốc nhỏ mắt phù hợp

• Thuốc kháng sinh, kháng virus hoặc kháng dị ứng

• Thủ thuật thông tuyến lệ trong trường hợp cần thiết

Tuyệt đối không tự ý mua thuốc nhỏ mắt cho trẻ khi chưa có chỉ định y tế.

4. Cách phòng ngừa mắt bé bị đổ ghèn

Để hạn chế nguy cơ mắt bé bị đổ ghèn vàng, phụ huynh nên:

• Giữ tay và mắt bé luôn sạch, tránh dụi mắt

• Dùng khăn mặt và đồ dùng cá nhân riêng cho trẻ

• Vệ sinh phòng ngủ, đồ chơi thường xuyên

• Rửa tay sạch trước khi chăm sóc trẻ

• Theo dõi sớm các dấu hiệu bất thường ở mắt