Đái ra máu: Dấu hiệu cảnh báo bệnh tiết niệu không nên chủ quan

Đái ra máu là tình trạng xuất hiện hồng cầu trong nước tiểu. Đây có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý khác nhau, từ nhiễm trùng đường tiết niệu đến các bệnh nghiêm trọng như ung thư hệ tiết niệu. Vì vậy, người bệnh không nên chủ quan khi phát hiện nước tiểu có màu đỏ, hồng hoặc nâu bất thường.

Việc nhận biết sớm nguyên nhân gây đái máu giúp nâng cao hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ biến chứng. Đồng thời, thăm khám kịp thời còn giúp phát hiện các bệnh lý nguy hiểm ngay từ giai đoạn đầu.

Đái ra máu là gì?

Đái ra máu, còn gọi là tiểu máu, là tình trạng có hồng cầu xuất hiện trong nước tiểu. Tùy theo lượng máu, tình trạng này được chia thành hai dạng chính.

Đái máu đại thể

Đây là trường hợp máu xuất hiện với số lượng đủ lớn để quan sát bằng mắt thường. Khi đó, nước tiểu có thể chuyển sang màu hồng, đỏ tươi hoặc nâu sẫm. Thậm chí, một số người bệnh còn xuất hiện cục máu đông trong nước tiểu.

Thông thường, đái máu đại thể khiến người bệnh dễ nhận biết và chủ động đi khám sớm.

Đái máu vi thể

Ngược lại, đái máu vi thể không làm thay đổi màu sắc nước tiểu. Tình trạng này chỉ được phát hiện thông qua xét nghiệm nước tiểu định kỳ hoặc trong quá trình khám bệnh.

Tuy nhiên, dù không có biểu hiện rõ ràng, đái máu vi thể vẫn có thể liên quan đến nhiều bệnh lý cần được theo dõi.

Nguyên nhân gây đái ra máu

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến đái ra máu. Trong đó, các bệnh lý hệ tiết niệu là nguyên nhân phổ biến nhất.

Nhiễm trùng đường tiết niệu

Viêm bàng quang hoặc viêm thận – bể thận có thể làm tổn thương niêm mạc đường tiết niệu và gây chảy máu.

Ngoài đái máu, người bệnh thường xuất hiện:

• Tiểu buốt.
• Tiểu rắt.
• Tiểu nhiều lần.
• Sốt hoặc ớn lạnh.

Sỏi tiết niệu

Sỏi thận, sỏi niệu quản hoặc sỏi bàng quang có thể cọ xát vào niêm mạc đường tiết niệu. Kết quả là người bệnh xuất hiện đái máu kèm đau vùng hông lưng hoặc đau quặn thận.

Viêm cầu thận

Viêm cầu thận là bệnh lý ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng lọc của thận. Bên cạnh đái máu, người bệnh còn có thể bị phù, tăng huyết áp hoặc suy giảm chức năng thận.

Ung thư đường tiết niệu

Đái máu là một trong những dấu hiệu sớm của:

• Ung thư bàng quang.
• Ung thư thận.
• Ung thư niệu quản.

Đặc biệt, nguy cơ cao hơn ở người trên 40 tuổi hoặc có tiền sử hút thuốc lá kéo dài.

Một số nguyên nhân khác

Ngoài các nguyên nhân trên, đái máu còn có thể liên quan đến:

• Chấn thương vùng thận hoặc bàng quang.
• Dị dạng thông động tĩnh mạch thận.
• Rối loạn đông máu.
• Tác dụng phụ của thuốc chống đông.

Dấu hiệu nhận biết đái ra máu

Ngoài việc thay đổi màu sắc nước tiểu, người bệnh có thể gặp thêm nhiều triệu chứng khác.

Chẳng hạn như:

• Tiểu buốt, tiểu rắt.
• Tiểu nhiều lần trong ngày.
• Đau hông lưng hoặc đau bụng dưới.
• Sốt, rét run.
• Mệt mỏi kéo dài.
• Sụt cân không rõ nguyên nhân.

Nếu các triệu chứng này xuất hiện cùng với đái máu, người bệnh nên đi khám sớm để xác định nguyên nhân.

Đái ra máu có nguy hiểm không?

Mức độ nguy hiểm của đái ra máu phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh.

Một số trường hợp như viêm bàng quang cấp hoặc sỏi nhỏ thường có tiên lượng tốt nếu được điều trị đúng cách.

Tuy nhiên, đái máu cũng có thể là dấu hiệu của các bệnh lý nghiêm trọng như:

• Viêm cầu thận cấp.
• Viêm thận – bể thận.
• Dị dạng mạch máu thận.
• Ung thư hệ tiết niệu.

Đặc biệt, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện:

• Đái máu tái phát nhiều lần.
• Tiểu ra máu cục.
• Sốt cao kéo dài.
• Đau dữ dội vùng thắt lưng.
• Thiếu máu hoặc dấu hiệu suy thận.

Chẩn đoán đái ra máu như thế nào?

Để xác định nguyên nhân đái máu, bác sĩ sẽ kết hợp giữa thăm khám lâm sàng và các xét nghiệm cận lâm sàng.

Thông thường, người bệnh sẽ được chỉ định:

Xét nghiệm nước tiểu

Đây là bước đầu tiên giúp phát hiện số lượng hồng cầu trong nước tiểu. Đồng thời, xét nghiệm còn hỗ trợ tìm dấu hiệu nhiễm trùng hoặc tổn thương thận.

Xét nghiệm máu

Công thức máu và sinh hóa máu giúp đánh giá chức năng thận, tình trạng viêm hoặc thiếu máu.

Siêu âm và chụp cắt lớp vi tính

Các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh giúp phát hiện:

• Sỏi tiết niệu.
• Khối u.
• Dị dạng đường tiết niệu.

Nội soi bàng quang

Trong trường hợp nghi ngờ ung thư bàng quang hoặc đái máu kéo dài không rõ nguyên nhân, bác sĩ có thể chỉ định nội soi bàng quang để quan sát trực tiếp tổn thương.

Làm gì khi bị đái ra máu?

Khi phát hiện nước tiểu có máu, người bệnh không nên tự ý dùng thuốc hoặc chờ triệu chứng tự hết.

Thay vào đó, cần:

• Đến cơ sở y tế để được thăm khám sớm.
• Uống đủ nước theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Theo dõi màu sắc nước tiểu hằng ngày.
• Ghi nhận các triệu chứng đi kèm.
• Tuân thủ phác đồ điều trị nếu đã được chẩn đoán bệnh.

Ngoài ra, người có nguy cơ cao như người trên 40 tuổi, người hút thuốc lá hoặc có tiền sử gia đình mắc ung thư tiết niệu nên khám sức khỏe định kỳ.

Phòng ngừa đái ra máu

Mặc dù không thể phòng tránh hoàn toàn mọi nguyên nhân gây đái máu, bạn vẫn có thể giảm nguy cơ mắc bệnh bằng cách:

• Uống đủ nước mỗi ngày.
• Không nhịn tiểu kéo dài.
• Điều trị sớm các bệnh nhiễm trùng tiết niệu.
• Hạn chế hút thuốc lá.
• Khám sức khỏe định kỳ.
• Tầm soát ung thư theo khuyến cáo của bác sĩ.

Kết luận

Đái ra máu là dấu hiệu bất thường của hệ tiết niệu và không nên xem nhẹ. Mặc dù nguyên nhân có thể chỉ là viêm nhiễm hoặc sỏi tiết niệu, tình trạng này cũng có thể cảnh báo các bệnh lý nguy hiểm như viêm cầu thận hay ung thư đường tiết niệu.

Vì vậy, khi phát hiện nước tiểu có máu hoặc xuất hiện các triệu chứng bất thường liên quan đến đường tiết niệu, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Phát hiện sớm nguyên nhân đái ra máu để bảo vệ sức khỏe thận tiết niệu. Đặt lịch khám tại GC-Phenikaa ngay hôm nay để được tư vấn bởi đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm.