Dị tật cột sống bẩm sinh: Dấu hiệu và điều trị

Dị tật cột sống bẩm sinh là gì?

Dị tật cột sống bẩm sinh là tình trạng bất thường cấu trúc cột sống xuất hiện từ khi còn trong bụng mẹ. Những bất thường này có thể liên quan đến đốt sống, tủy sống hoặc hệ thần kinh xung quanh.

Không chỉ ảnh hưởng ngoại hình, bệnh còn tác động đến khả năng vận động của trẻ. Ngoài ra, một số trường hợp nặng có thể ảnh hưởng đến hô hấp và chức năng thần kinh.

Các dạng dị tật cột sống thường gặp

Tật nứt đốt sống

Đây là tình trạng ống thần kinh không đóng kín hoàn toàn trong thai kỳ. Vì vậy, tủy sống hoặc màng não có thể bị tổn thương.

Trẻ mắc bệnh thường gặp khó khăn khi vận động. Đồng thời, trẻ có thể bị rối loạn tiểu tiện hoặc giảm cảm giác ở chân.

Vẹo cột sống bẩm sinh

Vẹo cột sống bẩm sinh xảy ra khi các đốt sống phát triển không đồng đều. Do đó, cột sống bị cong bất thường ngay từ nhỏ.

Nếu không điều trị sớm, tình trạng này có thể khiến cơ thể mất cân đối. Nghiêm trọng hơn, trẻ có nguy cơ bị ảnh hưởng chức năng hô hấp.

Thiếu hoặc dính đốt sống

Một số trẻ bị thiếu đốt sống hoặc nhiều đốt sống dính liền với nhau. Điều này làm hạn chế khả năng vận động và gây đau lưng kéo dài.

Ngoài ra, trẻ có thể gặp khó khăn khi cúi, xoay hoặc thay đổi tư thế.

Hội chứng cột sống ngắn

Đây là tình trạng cột sống phát triển ngắn hơn bình thường. Vì thế, chiều cao và khả năng vận động của trẻ bị ảnh hưởng đáng kể.

Dấu hiệu nhận biết sớm

Phụ huynh nên chú ý nếu trẻ có các biểu hiện sau:

• Vai hoặc hông lệch
• Lưng cong bất thường
• Dáng đi không cân đối
• Khó vận động cổ hoặc lưng
• Đau lưng kéo dài
• Chậm phát triển vận động
• Rối loạn cảm giác hoặc tiểu tiện

Trong nhiều trường hợp, bệnh có thể được phát hiện sớm qua siêu âm thai định kỳ.

Nguyên nhân gây bệnh

Hiện nay, nguyên nhân chính xác vẫn chưa được xác định hoàn toàn. Tuy nhiên, nhiều yếu tố được cho là làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Một số yếu tố phổ biến gồm:

• Di truyền
• Thiếu acid folic trong thai kỳ
• Mẹ sử dụng thuốc không phù hợp khi mang thai
• Tiếp xúc hóa chất độc hại
• Rối loạn phát triển phôi thai

Vì vậy, chăm sóc thai kỳ đúng cách đóng vai trò rất quan trọng.

Chẩn đoán bằng cách nào?

Để xác định chính xác tình trạng bệnh, bác sĩ sẽ kết hợp khám lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh.

Các phương pháp thường được sử dụng gồm:

• Siêu âm thai
• Chụp X-quang cột sống
• Chụp MRI
• Chụp CT scan

Nhờ đó, bác sĩ có thể đánh giá mức độ tổn thương và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.

Điều trị dị tật cột sống bẩm sinh

Tùy từng trường hợp, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị khác nhau.

Vật lý trị liệu

Phương pháp này giúp cải thiện khả năng vận động. Đồng thời, trẻ sẽ tăng sức mạnh cơ và cải thiện tư thế.

Đeo nẹp chỉnh hình

Nẹp chỉnh hình giúp hỗ trợ cột sống trong quá trình phát triển. Nhờ vậy, nguy cơ cong vẹo tiến triển nặng sẽ giảm đáng kể.

Phẫu thuật chỉnh hình

Phẫu thuật thường áp dụng cho các trường hợp nặng. Mục tiêu là điều chỉnh cột sống và giảm chèn ép thần kinh.

Sau phẫu thuật, trẻ cần được theo dõi và phục hồi chức năng định kỳ.

Có thể phòng ngừa không?

Một số biện pháp giúp giảm nguy cơ dị tật cột sống ở thai nhi gồm:

• Bổ sung acid folic trước và trong thai kỳ
• Khám thai định kỳ
• Ăn uống đủ chất
• Hạn chế tiếp xúc hóa chất độc hại
• Không tự ý dùng thuốc khi mang thai

Ngoài ra, phụ nữ mang thai nên duy trì lối sống lành mạnh để hỗ trợ sự phát triển của thai nhi.

Kết luận

Dị tật cột sống bẩm sinh có thể ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe và khả năng vận động của trẻ. Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách, trẻ vẫn có cơ hội phát triển tốt hơn và hạn chế biến chứng.

 Đặt lịch khám Chấn thương chỉnh hình tại GC Phenikaa để được tư vấn và chẩn đoán sớm các bất thường cột sống ở trẻ em.