Ép tim hô hấp nhân tạo là gì? Hướng dẫn thực hiện CPR đúng cách

Ép tim hô hấp nhân tạo hay hồi sức tim phổi (CPR) là kỹ thuật cấp cứu được thực hiện khi một người không đáp ứng và không thở bình thường. Thực hiện CPR sớm có thể giúp duy trì tuần hoàn máu và oxy đến các cơ quan quan trọng trong thời gian chờ nhân viên y tế đến.

Vậy cách ép tim hô hấp nhân tạo được thực hiện như thế nào? Khi nào có thể dừng CPR? Những thông tin dưới đây sẽ giúp bạn có thêm kiến thức xử trí trong tình huống khẩn cấp.

1. Ép tim hô hấp nhân tạo là gì?

Ép tim hô hấp nhân tạo là cách gọi phổ biến của hồi sức tim phổi (CPR – Cardiopulmonary Resuscitation). Đây là kỹ thuật cấp cứu nhằm duy trì lưu thông máu và hỗ trợ cung cấp oxy cho cơ thể khi nạn nhân bị ngừng tim hoặc không còn thở bình thường.

Trong tình trạng ngừng tim, máu không còn được bơm hiệu quả đến não và các cơ quan. Nếu không được xử trí kịp thời, thiếu oxy kéo dài có thể gây tổn thương não và đe dọa tính mạng.

CPR không điều trị được nguyên nhân gây ngừng tim. Tuy nhiên, kỹ thuật này có vai trò duy trì tuần hoàn tạm thời trong lúc chờ đội ngũ cấp cứu chuyên nghiệp hoặc thiết bị khử rung tim tự động (AED).

2. Khi nào cần thực hiện ép tim hô hấp nhân tạo?

CPR cần được bắt đầu khi nạn nhân không phản ứng và không thở bình thường, trong đó có thể bao gồm tình trạng chỉ thở ngáp hoặc thở nấc bất thường.

Khi phát hiện người bất tỉnh, người xung quanh nên nhanh chóng:

• Đảm bảo khu vực xung quanh an toàn trước khi tiếp cận.
• Gọi và kiểm tra phản ứng của nạn nhân.
• Nếu nạn nhân không đáp ứng, gọi cấp cứu 115 hoặc nhờ người khác gọi cấp cứu.
• Yêu cầu người xung quanh tìm AED nếu có.
• Kiểm tra nhịp thở trong thời gian ngắn. Nếu nạn nhân không thở bình thường, bắt đầu CPR.

Không nên trì hoãn CPR để tìm kiếm hoặc xác định chính xác nguyên nhân khiến nạn nhân ngừng tim.

3. Hướng dẫn cách ép tim hô hấp nhân tạo

Bước 1: Đảm bảo an toàn

Trước khi tiếp cận, hãy quan sát môi trường xung quanh và loại bỏ hoặc tránh các nguy cơ có thể gây nguy hiểm cho cả người cấp cứu và nạn nhân.

Nếu khu vực không an toàn, không nên tiếp cận cho đến khi nguy hiểm được kiểm soát.

Bước 2: Kiểm tra phản ứng của nạn nhân

Gọi lớn và chạm nhẹ vào vai nạn nhân để kiểm tra khả năng đáp ứng.

Nếu nạn nhân không phản ứng, hãy nhanh chóng gọi người hỗ trợ và yêu cầu gọi cấp cứu 115.

Bước 3: Đánh giá hô hấp

Quan sát lồng ngực trong thời gian ngắn để xác định nạn nhân có thở bình thường hay không.

Nếu nạn nhân không thở hoặc chỉ có những nhịp thở ngáp, thở nấc bất thường, cần coi đây là tình trạng cấp cứu và bắt đầu CPR.

Bước 4: Tiến hành ép tim ngoài lồng ngực

Đặt nạn nhân nằm ngửa trên bề mặt phẳng, cứng.

Người cấp cứu quỳ bên cạnh nạn nhân, đặt gót một bàn tay ở giữa ngực, trên phần dưới của xương ức. Đặt bàn tay còn lại lên trên, đan các ngón tay vào nhau.

Giữ hai cánh tay tương đối thẳng và thực hiện ép xuống bằng lực của phần thân trên.

Đối với người lớn, thực hiện ép tim với:

• Tần số: khoảng 100 – 120 lần/phút.
• Độ sâu: khoảng 5 – 6 cm.
• Sau mỗi lần ép, để lồng ngực trở lại vị trí ban đầu nhưng không mất quá nhiều thời gian giữa các lần ép.

Nếu người cấp cứu chưa được đào tạo hoặc không muốn thực hiện thổi ngạt, có thể thực hiện CPR chỉ ép tim cho người lớn đang trong tình trạng ngừng tim.

Bước 5: Thổi ngạt nếu đã được đào tạo

Nếu người cấp cứu được đào tạo CPR và sẵn sàng thực hiện hô hấp nhân tạo, có thể kết hợp ép tim với thổi ngạt theo tỷ lệ 30 lần ép tim : 2 lần thổi ngạt.

Sau 30 lần ép tim:

• Mở đường thở bằng kỹ thuật ngửa đầu – nâng cằm, nếu không nghi ngờ chấn thương cột sống cổ.
• Bịt mũi nạn nhân và áp kín miệng người cấp cứu với miệng nạn nhân.
• Thổi từng hơi trong khoảng 1 giây, đủ để quan sát lồng ngực nâng lên.
• Thực hiện 2 hơi thổi rồi tiếp tục ép tim.

Nếu không thể thực hiện thổi ngạt an toàn, hãy tiếp tục ép tim liên tục trong khi chờ nhân viên y tế.

Bước 6: Sử dụng máy AED nếu có

Nếu có máy khử rung tim tự động (AED), hãy bật thiết bị và làm theo hướng dẫn bằng giọng nói hoặc hình ảnh trên máy.

Trong quá trình AED phân tích nhịp tim hoặc yêu cầu ngừng ép để tiến hành sốc điện, người cấp cứu cần làm theo hướng dẫn của thiết bị. Sau khi máy yêu cầu tiếp tục CPR, nhanh chóng quay lại ép tim.

4. Khi nào có thể dừng ép tim hô hấp nhân tạo?

Người cấp cứu nên tiếp tục CPR cho đến khi xảy ra một trong các tình huống sau:

4.1. Nạn nhân có dấu hiệu hồi phục

Nếu nạn nhân bắt đầu thở bình thường, có cử động hoặc có dấu hiệu tỉnh lại, có thể dừng ép tim và tiếp tục theo dõi tình trạng của nạn nhân.

4.2. Nhân viên y tế đến tiếp quản

Khi đội cấp cứu hoặc nhân viên y tế chuyên nghiệp có mặt và tiếp nhận việc hồi sức, người cấp cứu có thể dừng CPR theo hướng dẫn của họ.

4.3. AED yêu cầu tạm dừng

Khi AED phân tích nhịp tim hoặc tiến hành sốc điện, cần tạm thời ngừng ép tim theo hướng dẫn của thiết bị. Sau đó, tiếp tục CPR khi được yêu cầu.

4.4. Người cấp cứu không thể tiếp tục

Nếu người cấp cứu kiệt sức và không còn khả năng thực hiện ép tim hiệu quả, có thể phải dừng lại. Khi có nhiều người hỗ trợ, nên thay đổi người ép tim định kỳ để duy trì chất lượng CPR.

4.5. Môi trường trở nên nguy hiểm

Nếu khu vực xuất hiện nguy cơ đe dọa trực tiếp đến tính mạng như cháy, điện hở, khí độc hoặc nguy cơ sập đổ, người cấp cứu cần ưu tiên đảm bảo an toàn.

5. Một số lưu ý khi thực hiện CPR

Ép tim hô hấp nhân tạo là kỹ thuật cấp cứu cần được thực hiện càng sớm càng tốt khi có chỉ định. Tuy nhiên, nếu chưa từng được đào tạo, người dân không nên quá lo lắng về việc thực hiện hoàn hảo từng thao tác.

Một số nguyên tắc quan trọng cần ghi nhớ:

• Gọi 115 càng sớm càng tốt.
• Bắt đầu ép tim nếu người bệnh không đáp ứng và không thở bình thường.
• Duy trì tốc độ ép tim khoảng 100 – 120 lần/phút ở người lớn.
• Nếu không được đào tạo về thổi ngạt, có thể thực hiện CPR chỉ ép tim cho người lớn.
• Sử dụng AED nếu thiết bị có sẵn và tuân thủ hướng dẫn của máy.
• Không dừng CPR chỉ vì chưa thấy nạn nhân hồi phục ngay lập tức.
• Sau khi được cấp cứu thành công, nạn nhân vẫn cần được nhân viên y tế đánh giá và điều trị nguyên nhân gây ngừng tim.

6. Tầm quan trọng của việc học kỹ năng ép tim hô hấp nhân tạo

Ngừng tim có thể xảy ra đột ngột tại nhà, nơi làm việc, nơi công cộng hoặc trong quá trình sinh hoạt hằng ngày. Trong những phút đầu tiên trước khi nhân viên y tế đến, người chứng kiến có thể đóng vai trò rất quan trọng.

Biết cách ép tim hô hấp nhân tạo giúp mỗi người chủ động hơn khi gặp tình huống khẩn cấp. Đặc biệt, việc được đào tạo CPR và sử dụng AED bài bản sẽ giúp thao tác cấp cứu chính xác và tự tin hơn.

CPR chỉ là biện pháp cấp cứu ban đầu và không thay thế điều trị y tế chuyên sâu. Sau khi thực hiện sơ cứu, nạn nhân cần được đưa đến cơ sở y tế để xác định nguyên nhân và tiếp tục điều trị.

Kết luận

Ép tim hô hấp nhân tạo (CPR) là kỹ thuật cấp cứu quan trọng đối với người ngừng tim hoặc không thở bình thường. Việc nhanh chóng gọi cấp cứu, bắt đầu ép tim, sử dụng AED khi có thể và duy trì CPR cho đến khi có người chuyên môn tiếp quản có thể góp phần duy trì sự sống cho nạn nhân.

Chủ động học và thực hành CPR tại các chương trình đào tạo sơ cấp cứu là cách thiết thực để mỗi người có thể ứng phó tốt hơn trước những tình huống nguy hiểm.

GC-Phenikaa đồng hành cùng bạn trong việc chủ động chăm sóc và bảo vệ sức khỏe. Khi cần tư vấn y tế, hãy liên hệ đội ngũ chuyên môn để được hỗ trợ.