Nhiễm Nấm Xâm Lấn: Nguy Cơ Cao, Khó Chẩn Đoán Và Điều Trị

Nhiễm nấm xâm lấn đang trở thành thách thức lớn đối với y học hiện đại. Không chỉ có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây, bệnh còn gây nhiều biến chứng nghiêm trọng và có tỷ lệ tử vong cao nếu chẩn đoán muộn. Đặc biệt, những người suy giảm miễn dịch, mắc bệnh mạn tính hoặc đang điều trị chuyên sâu là nhóm đối tượng dễ bị ảnh hưởng nhất.

Tại hội thảo khoa học về điều trị nhiễm nấm xâm lấn được tổ chức tại Bệnh viện Bạch Mai, các chuyên gia đã cập nhật nhiều thông tin quan trọng liên quan đến chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa căn bệnh này.

Nhiễm nấm xâm lấn là gì?

Nhiễm nấm xâm lấn là tình trạng các loại nấm gây bệnh xâm nhập vào mô sâu, máu hoặc các cơ quan trong cơ thể. Khác với nhiễm nấm ngoài da thông thường, bệnh có thể ảnh hưởng trực tiếp đến phổi, máu, não hoặc nhiều cơ quan quan trọng khác.

Hiện nay, hai tác nhân thường gặp nhất là nấm Candida và Aspergillus. Những loại nấm này chủ yếu gây bệnh ở người có hệ miễn dịch suy yếu hoặc đang điều trị các bệnh lý nặng.

Những ai có nguy cơ mắc nhiễm nấm xâm lấn?

Theo các chuyên gia, nguy cơ mắc bệnh tăng cao ở những nhóm đối tượng sau:

• Người mắc bệnh ung thư đang hóa trị.
• Người ghép tạng hoặc ghép tế bào gốc.
• Người bị suy giảm miễn dịch.
• Người nhiễm HIV/AIDS.
• Người giảm bạch cầu kéo dài.
• Người mắc đái tháo đường hoặc suy thận mạn.
• Người mắc bệnh phổi mạn tính.
• Bệnh nhân điều trị hồi sức tích cực (ICU).

Ngoài ra, các yếu tố môi trường cũng góp phần làm tăng nguy cơ tiếp xúc với nấm gây bệnh.

Nhiễm nấm xâm lấn nguy hiểm như thế nào?

Theo thống kê toàn cầu, mỗi năm có khoảng 11,5 triệu ca nhiễm nấm nghiêm trọng và khoảng 1,6 triệu trường hợp tử vong. Đáng chú ý, tỷ lệ tử vong do nhiễm nấm xâm lấn tương đương bệnh lao và cao hơn nhiều so với sốt rét.

Tuy nhiên, căn bệnh này thường bị bỏ sót. Nguyên nhân là vì triệu chứng không đặc hiệu và dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh lý khác.

Hơn nữa, tình trạng kháng thuốc kháng nấm ngày càng gia tăng cũng khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn.

Dấu hiệu cảnh báo nhiễm nấm xâm lấn

Một trong những khó khăn lớn nhất là các triệu chứng thường xuất hiện muộn. Vì vậy, người bệnh và nhân viên y tế cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu sau:

• Sốt kéo dài trên 3 ngày dù đã điều trị phù hợp.
• Sốt tái phát sau khi đã hết sốt.
• Khó thở hoặc suy hô hấp không rõ nguyên nhân.
• Ho kéo dài, có thể ho ra máu.
• Tổn thương phổi trên hình ảnh học.
• Nhiễm trùng không xác định được ổ bệnh rõ ràng.

Bên cạnh đó, các biểu hiện này thường xuất hiện ở người có yếu tố nguy cơ cao nên cần được đánh giá sớm.

Nhiễm nấm Aspergillus phổi: Thách thức trong thực hành lâm sàng

Nấm Aspergillus là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây nhiễm nấm phổi xâm lấn. Bệnh thường gặp ở người mắc bệnh phổi mạn tính, ung thư phổi hoặc có hệ miễn dịch suy giảm.

Theo các chuyên gia hô hấp, việc chẩn đoán sớm vẫn là thách thức lớn. Hiện nay, bác sĩ thường phải kết hợp nhiều phương pháp như:

• Khai thác triệu chứng lâm sàng.
• Chụp X-quang hoặc CT phổi.
• Xét nghiệm vi sinh.
• Các xét nghiệm chuyên sâu hỗ trợ chẩn đoán.

Đặc biệt, nếu phát hiện muộn, người bệnh có nguy cơ suy hô hấp, kéo dài thời gian nằm viện và tăng tỷ lệ tử vong.

Nhiễm Candida xâm lấn cần được điều trị sớm

Bên cạnh Aspergillus, Candida cũng là tác nhân gây nhiễm nấm xâm lấn phổ biến nhất hiện nay.

Nhiễm Candida máu thường gặp ở bệnh nhân nặng, người đặt catheter tĩnh mạch kéo dài hoặc đang điều trị tại khoa hồi sức tích cực.

Do đó, việc phát hiện sớm đóng vai trò rất quan trọng. Các bác sĩ thường chỉ định:

• Cấy máu định kỳ.
• Theo dõi đáy mắt.
• Đánh giá ổ nhiễm trùng liên quan.
• Thực hiện các xét nghiệm sinh học phân tử khi cần thiết.

Nhờ vậy, người bệnh có cơ hội được điều trị kịp thời và giảm nguy cơ biến chứng.

Điều trị nhiễm nấm xâm lấn hiện nay

Điều trị nhiễm nấm xâm lấn cần được cá thể hóa dựa trên từng nhóm bệnh nhân và loại nấm gây bệnh.

Đối với nhiễm Aspergillus phổi xâm lấn, các thuốc được khuyến cáo hàng đầu hiện nay bao gồm:

• Voriconazole.
• Isavuconazole.

Trong khi đó, với nhiễm Candida xâm lấn, nhóm thuốc Echinocandin thường được ưu tiên nhờ hiệu quả cao và khả năng dung nạp tốt.

Ngoài điều trị bằng thuốc, bác sĩ cũng cần kiểm soát ổ nhiễm trùng, hạn chế các yếu tố làm suy giảm miễn dịch và theo dõi sát đáp ứng điều trị.

Chủ động nhận diện nguy cơ để bảo vệ sức khỏe

Nhiễm nấm xâm lấn là bệnh lý nguy hiểm nhưng thường bị phát hiện muộn. Vì vậy, người thuộc nhóm nguy cơ cao cần được theo dõi chặt chẽ và thăm khám ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt kéo dài, khó thở hoặc nhiễm trùng không rõ nguyên nhân.

Hơn nữa, việc chẩn đoán sớm và điều trị đúng thời điểm có thể cải thiện đáng kể tiên lượng, đồng thời giảm nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.

Đừng chủ quan với những dấu hiệu nhiễm trùng kéo dài. Chủ động thăm khám sớm là chìa khóa giúp phát hiện và điều trị nhiễm nấm xâm lấn hiệu quả.

Có dấu hiệu sốt kéo dài hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao? Liên hệ GC-Phenikaa để được tư vấn và tầm soát kịp thời.