Thoái hóa khớp gối: Chẩn đoán và điều trị hiệu quả

Thoái hóa khớp gối là bệnh lý phổ biến ở người trung niên và cao tuổi, xảy ra khi sụn khớp và các cấu trúc quanh khớp bị tổn thương theo thời gian. Bệnh không chỉ ảnh hưởng đến sụn khớp mà còn liên quan đến xương dưới sụn, sụn chêm, dây chằng, bao khớp và màng hoạt dịch.

Nếu không được phát hiện sớm, người bệnh có thể bị đau kéo dài, giảm khả năng vận động và thậm chí mất chức năng khớp gối.

Dấu hiệu nhận biết sớm

Ở giai đoạn đầu, triệu chứng thường âm thầm và dễ bị bỏ qua. Người bệnh nên lưu ý nếu xuất hiện các biểu hiện sau:

• Đau khớp gối khi đi lại, lên xuống cầu thang hoặc đứng lâu.
• Cứng khớp vào buổi sáng hoặc sau khi ngồi lâu.
• Khớp gối phát ra tiếng lạo xạo khi cử động.
• Sưng nhẹ quanh khớp, cảm giác nóng hoặc khó chịu.
• Hạn chế vận động, khó gập hoặc duỗi gối.

Cơn đau thường tăng dần theo thời gian, đặc biệt khi vận động nhiều hoặc mang vác nặng.

Biến chứng nếu không điều trị

Khi bệnh tiến triển, các tổn thương tại khớp gối ngày càng nặng hơn và có thể dẫn đến nhiều biến chứng:

• Giảm khả năng đi lại, sinh hoạt và lao động.
• Biến dạng khớp gối, lệch trục chân.
• Đau kéo dài gây mất ngủ, ảnh hưởng chất lượng cuộc sống.
• Tàn phế nếu khớp bị phá hủy nặng.
• Tăng nguy cơ biến chứng do tự ý dùng thuốc giảm đau kéo dài.

Chẩn đoán bằng cách nào?

Để xác định chính xác mức độ tổn thương, bác sĩ sẽ kết hợp khám lâm sàng và các phương pháp chẩn đoán hình ảnh.

Chụp X-quang khớp gối

X-quang là phương pháp phổ biến, giúp đánh giá mức độ thoái hóa thông qua các dấu hiệu:

• Gai xương nhỏ ở giai đoạn sớm.
• Gai xương rõ hơn theo tiến triển bệnh.
• Hẹp khe khớp.
• Đặc xương dưới sụn ở giai đoạn nặng.

Gợi ý alt ảnh: “Hình ảnh X-quang thoái hóa khớp gối theo từng giai đoạn”.

Chụp cộng hưởng từ (MRI)

MRI được chỉ định khi cần đánh giá chi tiết các tổn thương phần mềm như sụn chêm, dây chằng hoặc màng hoạt dịch.

Gợi ý alt ảnh: “MRI phát hiện tổn thương trong thoái hóa khớp gối”.

Các phương pháp điều trị

Mục tiêu điều trị là giảm đau, duy trì chức năng vận động và làm chậm quá trình phá hủy khớp.

Điều trị không dùng thuốc

Đây là nền tảng quan trọng giúp giảm áp lực lên khớp:

• Giảm cân nếu thừa cân, béo phì.
• Hạn chế mang vác nặng hoặc đứng quá lâu.
• Tập luyện phù hợp như đi bộ nhẹ, đạp xe, bơi lội.
• Thực hiện vật lý trị liệu để tăng sức mạnh cơ quanh khớp.

Điều trị bằng thuốc

Tùy từng giai đoạn, bác sĩ có thể chỉ định:

• Thuốc giảm đau, chống viêm.
• Thuốc hỗ trợ bảo vệ sụn như glucosamine, diacerein.
• Tiêm acid hyaluronic vào khớp để tăng độ bôi trơn.

Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc kéo dài vì có thể gây tác dụng phụ lên gan, thận và dạ dày.

Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP)

PRP là phương pháp sử dụng máu tự thân của người bệnh, sau đó tách lấy phần huyết tương giàu tiểu cầu để tiêm vào khớp.

Liệu pháp này giúp:

• Giảm viêm và giảm đau.
• Kích thích tái tạo sụn khớp.
• Phù hợp với người bệnh còn trẻ hoặc mới ở giai đoạn sớm.

Điều trị bằng tế bào gốc

Tế bào gốc được lấy từ tủy xương hoặc mô mỡ của chính người bệnh, sau đó tiêm vào khớp gối.

Phương pháp này có khả năng:

• Hỗ trợ tái tạo mô sụn.
• Làm chậm quá trình thoái hóa.
• Cải thiện vận động và giảm đau kéo dài.

Khi nào cần phẫu thuật?

Nếu các phương pháp điều trị bảo tồn không còn hiệu quả, bác sĩ có thể cân nhắc can thiệp ngoại khoa.

Nội soi khớp gối

Phẫu thuật nội soi giúp làm sạch khớp, loại bỏ mảnh sụn bong hoặc xử lý phần sụn chêm tổn thương.

Phẫu thuật chỉnh trục khớp

Áp dụng cho người bệnh còn trẻ, khớp chưa tổn thương quá nặng. Mục tiêu là thay đổi hướng chịu lực của khớp để giảm đau và kéo dài tuổi thọ khớp.

Thay khớp gối nhân tạo

Đây là giải pháp dành cho trường hợp bệnh nặng, thường ở giai đoạn 3 hoặc 4, khi người bệnh đau nhiều và không thể đi lại bình thường.

Gợi ý alt ảnh: “Phẫu thuật thay khớp gối nhân tạo cho bệnh nhân thoái hóa nặng”.

Làm thế nào để phòng ngừa?

Bạn có thể giảm nguy cơ mắc bệnh bằng cách:

• Giữ cân nặng hợp lý.
• Tập luyện thường xuyên, đúng tư thế.
• Tránh ngồi xổm, leo cầu thang nhiều hoặc mang vác nặng.
• Điều trị sớm các chấn thương vùng gối.
• Khám định kỳ nếu có đau hoặc cứng khớp kéo dài.

Khi nào nên đi khám?

Bạn nên đến cơ sở chuyên khoa nếu xuất hiện các dấu hiệu:

• Đau khớp gối kéo dài trên 2 tuần.
• Khớp gối sưng, cứng hoặc khó vận động.
• Đau nhiều khi đi lại, lên xuống cầu thang.
• Thuốc giảm đau thông thường không còn hiệu quả.

Phát hiện sớm giúp người bệnh kiểm soát tốt tình trạng thoái hóa và hạn chế nguy cơ phải thay khớp.

Đừng để đau khớp gối ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày. Liên hệ GC Phenikaa để được thăm khám, chẩn đoán chính xác và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.