Viêm amidan cấp ở trẻ em: Dấu hiệu nhận biết và cách chăm sóc đúng cách

Viêm amidan cấp là bệnh lý tai mũi họng phổ biến, đặc biệt ở trẻ từ 3 – 15 tuổi. Bệnh thường khởi phát đột ngột với biểu hiện sốt cao, đau họng và khó nuốt. Nếu không được chăm sóc và điều trị đúng cách, tình trạng viêm có thể gây biến chứng ảnh hưởng đến hô hấp và sức khỏe tổng thể của trẻ.

Viêm amidan cấp là gì?

Amidan là tổ chức lympho nằm ở hai bên họng, có vai trò bảo vệ cơ thể trước sự xâm nhập của vi khuẩn và virus qua đường hô hấp. Khi tác nhân gây bệnh tấn công mạnh hoặc sức đề kháng suy giảm, amidan sẽ bị viêm và sưng to.

Viêm amidan cấp là tình trạng viêm nhiễm xảy ra đột ngột tại amidan, thường kéo dài trong vài ngày đến khoảng 2 tuần. Bệnh có thể do virus hoặc vi khuẩn gây ra, trong đó liên cầu khuẩn là tác nhân thường gặp.

Nguyên nhân gây viêm amidan cấp

Nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh, đặc biệt ở trẻ nhỏ có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện.

Nhiễm virus hoặc vi khuẩn

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Một số loại virus cúm, adenovirus hoặc vi khuẩn liên cầu có thể gây viêm họng và viêm amidan cấp.

Thời tiết lạnh, thay đổi thất thường

Không khí lạnh khiến niêm mạc họng dễ bị kích ứng. Vì vậy, trẻ thường mắc bệnh nhiều hơn khi giao mùa hoặc vào mùa đông.

Sức đề kháng suy giảm

Trẻ ăn uống kém, thiếu ngủ hoặc mắc bệnh lý nền dễ bị vi khuẩn tấn công và gây viêm amidan.

Tiếp xúc với nguồn lây bệnh

Viêm amidan cấp có thể lây qua đường hô hấp khi tiếp xúc gần với người đang ho, hắt hơi hoặc dùng chung vật dụng cá nhân.

Dấu hiệu viêm amidan cấp cần chú ý

Các triệu chứng thường xuất hiện nhanh và khiến trẻ mệt mỏi rõ rệt.

Sốt cao

Trẻ có thể sốt từ 38 – 39°C, thậm chí cao hơn trong trường hợp nhiễm khuẩn mạnh. Ngoài ra, trẻ thường quấy khóc và uể oải.

Đau họng, nuốt khó

Cơn đau tăng lên khi ăn uống hoặc nuốt nước bọt. Vì vậy, trẻ dễ chán ăn và bỏ bú.

Amidan sưng đỏ, có thể xuất hiện mủ

Khi quan sát họng, phụ huynh có thể thấy amidan đỏ, sưng to hoặc xuất hiện các chấm trắng chứa mủ.

Hơi thở có mùi

Do vi khuẩn phát triển trong vùng họng viêm nên trẻ có thể bị hôi miệng.

Nổi hạch vùng cổ

Một số trường hợp xuất hiện hạch nhỏ dưới hàm hoặc hai bên cổ kèm đau khi chạm vào.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Phụ huynh nên cho trẻ đến cơ sở y tế sớm nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Sốt cao trên 39°C kéo dài
• Khó nuốt, bỏ ăn nhiều
• Khó thở hoặc thở khò khè
• Trẻ lừ đừ, mất nước
• Đau họng kéo dài không cải thiện

Việc thăm khám sớm giúp xác định nguyên nhân và hạn chế nguy cơ biến chứng như áp xe amidan hoặc viêm tai giữa.

Cách chăm sóc trẻ bị viêm amidan cấp tại nhà

Chăm sóc đúng cách giúp trẻ dễ chịu hơn và hỗ trợ quá trình hồi phục.

Cho trẻ nghỉ ngơi đầy đủ

Nghỉ ngơi giúp cơ thể tăng khả năng chống lại tác nhân gây bệnh.

Giữ ấm vùng cổ họng

Cha mẹ nên giữ ấm cơ thể cho trẻ, đặc biệt khi thời tiết lạnh hoặc dùng điều hòa.

Bổ sung đủ nước

Uống nước ấm giúp làm dịu cổ họng và hạn chế mất nước do sốt.

Ăn thức ăn mềm, dễ nuốt

Nên ưu tiên cháo, súp hoặc thức ăn mềm để giảm đau khi nuốt.

Vệ sinh họng đúng cách

Cho trẻ súc miệng bằng nước muối sinh lý theo hướng dẫn để làm sạch vùng họng.

Dùng thuốc đúng chỉ định

Không tự ý dùng kháng sinh cho trẻ. Thuốc cần được bác sĩ kê đơn phù hợp với nguyên nhân gây bệnh.

Cách phòng ngừa viêm amidan cấp

Một số biện pháp đơn giản có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh:

• Giữ ấm cơ thể khi thời tiết lạnh
• Vệ sinh răng miệng và mũi họng hằng ngày
• Tăng cường dinh dưỡng để nâng cao đề kháng
• Hạn chế tiếp xúc với người đang mắc bệnh hô hấp
• Cho trẻ uống đủ nước và ngủ đúng giờ

Viêm amidan cấp có nguy hiểm không?

Phần lớn trường hợp có thể cải thiện sau vài ngày nếu được điều trị đúng cách. Tuy nhiên, nếu chủ quan hoặc điều trị không phù hợp, bệnh có thể gây biến chứng như:

• Áp xe quanh amidan
• Viêm tai giữa
• Viêm xoang
• Viêm cầu thận
• Thấp tim do liên cầu khuẩn

Do đó, phụ huynh không nên tự ý điều trị kéo dài tại nhà khi trẻ có biểu hiện nặng.

Kết luận

Viêm amidan cấp là bệnh thường gặp ở trẻ em nhưng không nên chủ quan. Nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và chăm sóc đúng cách sẽ giúp trẻ hồi phục nhanh, hạn chế biến chứng nguy hiểm.

Nếu trẻ sốt cao, đau họng hoặc khó nuốt kéo dài, hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.